Biogassproduksjon

Biogassproduksjon


Biogass produsert på husdyrgjødsel reduserer utsleppa av metan frå jordbruket. I tillegg er biogass ein fornybar energikjelde som kan nyttast som drivstoff eller til å produsere elektrisitet og varme.

Regjeringa har som mål at innan 2020 skal 30 prosent av husdyrgjødsla brukast til biogass.


Biogassanlegg

Ved nedbryting av gjødsla dannast ammoniakk, CO2, lystgass og metan. Gjennom lagring av gjødsla i eit lukka biogassanlegg, vert utslepp av desse stoffa hindra, samstundes som det organiske materialet vert omdanna i gjødselen til biogass. Den produserte energien er fornybar og kan erstatte fossile energikjelder t.d. ved å nytte som drivstoff eller til produksjon av elektrisitet og varme. Biogass produsert frå gjødsel gjev difor ein dobbel vinst og er eit effektivt tiltak for å avgrense klimagassutsleppa frå jordbruket. Innblanding av andre materialar med organisk opphav kan i tillegg auke effektiviteten av produksjonen og kvaliteten av sluttproduktet/ bioresten.


Regelverk

Det er ei rekke krav til bruk av organisk gjødsel, regulert gjennom fleire forskrifter som Mattilsynet handhevar. Sentralt står Gjødselvareforskrifta som stiller krav til gjødselverdi og risiko knyta til mogleg spreiing av miljøskadelege stoffar.

Biorest frå biogassanlegg fell inn under denne forskrifta. Mattilsynet (distriktskontorene) er tilsynsmyndigheit for tilverking og omsetjing av produkt, samt forbrukarkontakt. Mattilsynet er òg ansvarleg for registrering av gjødselvarer for heile landet.

Det er viktig å avklare med det lokale Mattilsynet før endelige avgjørelser takast. For gjødselvarer produsert av avfall eller husdyrgjødsel er det krav til hygienisk kvalitet og innhald av miljøgiftar.


Forskrifta om animalske biprodukt stiller krav til hygiene ved bruk av gjødsel med opphav i animalske biprodukt, t.d. matavfall, slakteriavfall og husdyrgjødsel. I tillegg er det fleire spesielle forskriftar som skal sikre at det ikkje spreiast plantesjukdommar. 


Direktoratet for samfunnssikkerheit og beredskap har ein rettleiar der det framgår krav til kompetanse for dei som skal prosjektere og byggje anlegg, og til kontrolltiltak.

Biogassanlegg må ein melde inn til DSB. Dette gjer ein via Altinn.no. Merk at 400 liter biogass er meldepliktige. Heile reaktorvolumet for ein biogassreaktor skal takast med i reknestykke, òg den delen som normalt er fylt med væske. Dvs. at i praksis er dei aller fleste anlegga meldepliktige.


Plan- og bygningslovens fjerde del omhandlar søkedelen for byggesaker. Merk at visse delar av Plan- og bygningsloven fjerde del gjeld ikkje når Brann- og eksplosjonsvernloven gjeld. Det er difor eit samspel mellom Direktoratet for samfunnssikkerheit og beredskap og kommunens kompetanseområde. Temaveiledning om bruk av farlig stoff (juli 2015) viser saksgangen. Dei viktige punkta overfor kommunen er:

- Igangsettingstillatelse i henhold til Plan- og bygningsloven

- Midlertidig brukstillatelse og/eller ferdigattest Brannvesenet i kommunen vil få melding når anlegget er meldt inn via Altinn.no.



Støtteordningar

Investeringsstøtte til gardsanlegg

Innovasjon Norge gjev tilskot til bønder, landbruks- og naturbruksskular som ønskjer å investere i biogassanlegg gjennom Bioenergiprogrammet. Ein kan søkje støtte til investering, utredning og kompetansetiltak. Prosjektet skal vere lønnsamt og at det skal føreligge ein vurdering av den miljømessige vinning av anlegget og av korleis energien skal brukast.


Tilskot for levering av husdyrgjødsel til biogassanlegg på eiget gardsanlegg

Når gårdeier har eiget biogassanlegg, kan ein søkje om tilskot direkte ut frå føretakets dyretal såframt all husdyrgjødsel brukast i anlegget. For satsar pr. dyr, sja Forskrift om tilskudd for levering av husdyrgjødsel til biogassanlegg. Søknad og veileder til søknad.


Tilskot for garder som leverer husdyrgjødsel til sentralt anlegg

For gårder som leverer husdyrgjødsel til sentralanlegg, kan ein søkje om tilskot per tonn levert gjødsel. Tilskotet vert rekna ut frå målt vassinnhald i leveringa. Sjå Forskrift om tilskudd for levering av husdyrgjødsel til biogassanlegg. Søknad og veileder til søknad.


Avtale om levering av husdyrgjødsel

Det er eit mål i norsk klimapolitikk at mest mogleg husdyrgjødsel vert sendt gjennom eit biogassanlegg før det vert lagra eller spreidd. For å fremma dette klimatiltaket får bøndene ei godtgjersle. Dette kan gjerast på eiga gardsbruk eller som i mange tilfelle hensiktsmessig (små gardsbruk) at husdyrgjødsla leverast større fellesanlegg. I sistnemnd tilfellet må det utarbeidast avtalar mellom leverandøren av husdyrgjødsel (gardbrukaren) og mottakar av gjødsla (biogassanlegget, eller eventuelle mellomaktørar). Avtala må kvalitetssikrast av juridisk kyndige og nøytrale personar.


Kompetanse og rettleiing

Veileder for biogassanlegg. Alt om planlegging, oppstart, drift, regelverk tilskot.


Snakk med ein radgjevar frå Innovasjon Noreg


Tenkjer du prosjekt og biogass? Snakk med Vestland fylkeskommune


Biogasskontak hjå fylkesmannen i Vestland


Inspirasjon

https://www.jaerenbiogass.no/var-historie

Ansvarleg nettredaksjon: Landbruksavdelinga hjå Fylkesmannen i Vestland, Statens Hus, Njøsavegen 2, 6863 Leikanger. Innhaldet på våre sider er oppretta med stort omhu; vi kan imidlertid ikkje garantere for at innhaldet er alltid fullstendig og aktuelt.